2) önyargılar ve sükunet…

            ön yargılar, davranışlarımızı, kararlarımızı, hayatımızı temelden etkileyebilen bir düşünme biçimidir. bizim olduğu kadar başka insanların hayatını da zorlaştırır. iletişimi zora sokar, duygu durumumuzu etkiler. ön yargılı davranışlar yüzünden sinirlenebilir, öfkelenebilir, çileden bile çıkabiliriz. peki, nasıl tanımlanabilir basitçe? Türk dil kurumu, ön yargıyı, bir kimse veya bir şeyle ilgili olarak belirli şart, olay ve görüntülere dayanarak önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz yargı, peşin yargı, peşin hüküm anlamında kullanılıyor.

            ön yargısız iletişim kurmak için, hoşgörülü, sabırlı, kendinizi önünüzdeki kişinin yerine koyduğunuz bir tutumla önümüzdeki insanı dinlememiz gerekir. etkin dinlemenin püf noktası nasıl söylendiği kadar neyin ifade edildiğini bir bütün içerisinde, herhangi bir yargı oluşturmadan dinlemektir. sözün özüne ulaştığımız zaman, iletişim kolaylaşır. önünüzdeki kişiyi olduğu gibi kabul ederseniz, ön yargılarınızı bir kenara bırakmaya başlar, davranışları ve sözleri tarafsız bir şekilde algılar ve değerlendirirsiniz. Burada şu akla gelebilir, önünüzdeki insanı olduğu gibi kabul etmeniz, onun söylediği her şeyi kabul etmenizi gerektirmez ancak saygı duymanızı gerektirir.

            ön yargılarımızı kenara bırakıp, önümüzdeki insanı dinlediğimiz ve iletişime geçtiğimiz zaman, aslında duygudaşlık kapısını aralamaya başlamışızdır. bu insan bana neyi, neden, nasıl anlatıyor? kızgın mı, neşeli mi sakin mi? hangi ruh hali içinde benimle konuşuyor? bana ne söylemek istiyor?  içinde bulunduğumuz ortam, bu konuşmada etkili mi? lütfen unutmayın! önümüzdeki insan ne söylerse söylesin, çıkardığımız anlam, bizim anlayabileceğimiz kadardır. örnek vermeliyim:  iletişimin dolaylı olduğu bir ortamda olduğunuzu hayal edin. eşiniz size etrafın ne kadar dağınık olduğunu ve çok yorgun olduğunu söylüyor. siz de mesela eşinizin bir tek ev işlerini yapmakla yükümlü olduğunu ve buna rağmen ortalığın dağınık olduğunu düşünebilir ve eşinize pasaklı yaftasını yapıştırabilirsiniz. aslında o gün eşiniz annesinin evine gitmiş, orada büyük temizlik yapmış ve kendi evinize yeterince zaman ayıramamış olabilir. aslında eşiniz size eviniz derlenip toparlanmanız konusunda dolaylı bir destek isteği göndermiştir. ancak siz, ev işlerinin kadının sorumluluğu ön yargısı altında, eşinizin neden yorgun olduğunu ve evin neden dağınık olduğunu derinlemesine sorgulamadan kendi kararınızı vermişsinizdir.

ön yargısız iletişimde bulunduğunuz zaman, önünüzdeki insanın isteğini o ortam dâhilinde çok daha iyi anlayabilirsiniz. eşim evi için sürekli elinden geleni yapan, ailesi için standart bir düzeni sağlayan, fedakâr bir insandır. böyle bir söylem aslında eşim için normal değildir. bu durumda önyargı olmadan evin derlenip, toparlanmasında herhangi bir art düşünceye girmeden destek olunabilir.

ya da okulda öğrencisiniz ve yeni bir Türkçe öğretmeninin geleceğini duydunuz. bu öğretmen hakkında da dedikodular ayyuka çıkmış durumda. başka bir okulda bir öğrenci ile özel bir ilişkiye girdiğini ve bu yüzden sizin okulunuza sürüldüğünü duydunuz. mesela bu dedikoduyu aileleriniz de duydu ve bu öğretmenin değil sizin derslerinize, okula bile kabul edilmemesi gerektiği yönünde okul yönetimine baskı yapıyorlar. dikkat edin, daha öğretmen okula gelmiş bile değil ancak o öğretmeni önyargılarımızın yüksek duvarları arkasına hapsettik bile. o kişiyi dinlemeyi düşünmedik bile! öfkelendik, sinirlendik ve kendi kararımızı elimizdeki çok kısıtlı bilgilerle veriverdik. aslında o öğretmen, maddi imkânları olmayan bir öğrenciye kendi evinde ücretsiz ek ders veriyordu ve mahalleli bunu tamamen ters tarafa çekerek, biraz da hayal güçlerini kullanarak öğretmenin asil amacını yerle bir etmişlerdi.

            Hallacı – ı Mansur’un çok güzel bir sözü vardır. “cehennem acı çektiğimiz yer değil, acı çektiğimizi kimsenin bilmediği yerdir.” İnsanların davranış ve düşüncelerini ön yargısız bir şekilde dinleyebilirsek, o kişiyi içinde bulunduğu duvarsız cehennem ’den çekip çıkarabiliriz.

sükûnetle kalın,

huzurla kalın…

kaan karakoç

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s